O Parlamentu

• Funkcije Parlamentarne skupštine BiH
• Stranke i koalicije zastupljene u PS BiH
• Statistički podaci o članovima Parlamentarne skupštine BiH
• O zgradi Parlamentarne skupštine BiH

 

Parlamentarna skupština Bosne i Hercegovine ustanovljena je potpisivanjem Dejtonskog mirovnog sporazuma koji je usaglašen u gradu Dejtonu (SAD), tokom novembra, a potpisan 14. decembra 1995. u Parizu.

Ovaj najviši zakonodavni organ Bosne i Hercegovine sastoji se od dva doma - Predstavničkog doma i Doma naroda a sve zakonodavne odluke donose se usvajanjem u oba doma Paramentarne skupštine BIH.

Mandat izabranih članova Parlamentarne skupštine BiH do 2002. bio je dvije godine, a nakon izbora 2002. oni se biraju i delegiraju na mandat od četiri godine.

Parlamentarna skupština BiH donosi zakone, odobrava budžet i odlučuje o izvorima i iznosu prihoda za finansiranje institucija Bosne i Hercegovine i međunarodnih obaveza Bosne i Hercegovine, potvrđuje imenovanje predsjedavajućeg i članova Vijeća ministara, daje saglasnost za ratifikaciju međunarodnih ugovora i odlučuje o drugim pitanjima neophodnim za provođenje njenih ovlaštenja ili dodijeljenih sporazumom entiteta.

Domovi Parlamentarne skupštine BiH vrše zakonodavnu, informativnu i kontrolnu aktivnost i reguliraju unutrašnju organizaciju i način svog rada.

Sjedište Parlamentarne skupštine BiH je u Sarajevu, Trg BiH br. 1.

 

Funkcije Parlamentarne skupštine BiH

Parlamentarna skupština:

U skladu s članom IV. Ustava BiH, Parlamentarna skupština nadležna je za:

• donošenje zakona potrebnih za provođenje odluka Predsjedništva ili za provođenje njenih funkcija prema ovom ustavu;
• odlučivanje o izvorima i iznosu sredstava za rad institucija Bosne i Hercegovine i za međunarodne obaveze Bosne i Hercegovine;
• odobravanje budžeta za institucije Bosne i Hercegovine;
• odlučivanje o saglasnosti za ratifikaciju ugovora;
• druga pitanja potrebna za provođenje njenih funkcija, ili ona koja su joj dodijeljena zajedničkim sporazumom entiteta.

Kako proizilazi i iz člana IV. Ustava BiH, uloga koja se automatski vezuje za Parlamentarnu skupštinu je zakonodavna uloga. U izvršavanju te uloge, Parlamentarna skupština djeluje u oblastima koje su Ustavom BiH definirane kao nadležnosti državnog nivoa vlasti. Prema članu III. Ustava BiH, to su:

• vanjska politika;
• vanjskotrgovinska politika;
• carinska politika;
• monetarna politika;
• finansiranje institucija i međunarodnih obaveza Bosne i Hercegovine;
• politika i reguliranje pitanja imigracije, izbjeglica i azila;
• provođenje međunarodnih i međuentitetskih krivičnopravnih propisa, uključujući odnose s Interpolom;
• uspostavljanje i funkcioniranje zajedničkih i međunarodnih komunikacijskih sredstava;
• reguliranje međuentitetskog transporta; i
• kontrola zračnog saobraćaja.

Sve funkcije i ovlaštenja koja Ustavom BiH nisu izričito povjerena institucijama Bosne i Hercegovine pripadaju entitetima, ali isto tako je predviđeno i da će Bosna i Hercegovina, dakle državni nivo vlasti, preuzeti nadležnost (i) u svim pitanjima u kojima se o tome postigne saglasnost entiteta, potom (ii) u pitanjima koja su predviđena u aneksima od 5 do 8 Dejtonskog sporazuma ili (iii) u pitanjima koja su potrebna za očuvanje suvereniteta, teritorijalnog integriteta, političke nezavisnosti i međunarodnog subjektiviteta Bosne i Hercegovine.

Osim zakonodavne, Parlamentarna skupština ima i finansijsku ulogu, s obzirom da je u njenoj nadležnosti odlučivanje o izvorima i iznosu sredstava za rad institucija Bosne i Hercegovine i za međunarodne obaveze Bosne i Hercegovine, te odobravanje budžeta za institucije Bosne i Hercegovine. Ne ulazeći u suštinu, dovoljno je naglasiti da se prilikom donošenja budžeta primjenjuju iste odredbe kojima se regulira osnovni zakonodavni postupak.

U direktnoj vezi s finansijskom ulogom Parlamentarne skupštine je njena nadzorna uloga, koja se ogleda kako u obavezi izvršne vlasti da Parlamentarnoj skupštini podnese izvještaj o izvršenju budžeta, tako i u pravu Parlamentarne skupštine da taj izvještaj prihvati ili odbije.

Parlamentarna skupština ovlaštena je i da izvršnoj vlasti da ili uskrati saglasnost za ratifikaciju međunarodnog ugovora ili sporazuma, odnosno njegovo otkazivanje. Ovo ovlaštenje ukazuje da Parlamentarna skupština, uz navedene, ima i kontrolnu ulogu.

Kontrolna uloga Parlamentarne skupštine izražena je i kroz rad njenog Doma naroda, čiji je zadatak da štiti interese tri konstitutivna naroda Bosne i Hercegovine, odnosno da vodi računa da ne dođe do povrede tzv. vitalnog nacionalnog interesa jednog od tri konstitutivna naroda.

Kontrolna uloga Parlamentarne skupštine ogleda se i u njenom ovlaštenju da potvrđuje imenovanje Vijeća ministara BiH (koje vrši Predstavnički dom), prati i kontrolira njegov rad putem različitih mehanizama i  izglasa mu nepovjerenje, ako to ocijeni potrebnim. U primjeni ovih ovlaštenja, a što se može zaključiti iz navedenog, kontrolna uloga nadopunjena je izbornom ulogom, koja je naročito došla do izražaja osnivanjem Komisije za pripremu izbora Vijeća ministara BiH sredinom 2006. godine. Njeno postojanje utvrđeno je Zakonom o izmjenama i dopunama Zakona o Vijeću ministara BiH, dok je njen rad propisan Poslovnikom o radu Predstavničkog doma Parlamentarne skupštine - čime se nameće zaključak da Komisija i djeluje u okviru Predstavničkog doma.

Broj članova Komisije za izbor nije stalan i utvrđuje se za svaki saziv Doma, s tim da je propisano da Komisiju čine po jedan predstavnik svake političke stranke, koalicije i liste nezavisnih kandidata, kao i svi nezavisni kandidati koji su nosioci poslaničkih mandata u Domu.

Komisija je nadležna da ispituje i analizira sve dostupne informacije koje joj dostave Centralna izborna komisija i Državna agencija za istrage i zaštitu radi ocjenjivanja i utvrđivanja podobnosti kandidata za obavljanje dužnosti predsjedavajućeg i članova Vijeća ministara BiH – dakle, za iste poslove koje je do osnivanja Komisije obavljao Ured visokog predstavnika za Bosnu i Hercegovinu (OHR). Svojim mišljenjem Komisija daje preporuku Domu za potvrđivanje kandidata imenovanih na dužnosti predsjedavajućeg i članova Vijeća ministara BiH, iako, treba napomenuti, njeno mišljenje nije obavezujuće.

Konačno, kada se riječ o ulogama Parlamentarne skupštine, treba spomenuti i da je ona jedina ovlaštena za davanje autentičnih tumačenja akata koje donosi, što znači da ima i ulogu tumača važećeg zakonodavstva.

vrh strane

 

Stranke i koalicije zastupljene u PS BiH

Stranke zastupljene u PS BiH:

• Stranka demokratske akcije
• Stranka za Bosnu i Hercegovinu
• Savez nezavisnih socijaldemokrata - SNSD - Milorad Dodik
• Socijaldemokratska partija BiH - Socijaldemokrati BiH
• Srpska demokratska stranka
• Hrvatska demokratska zajednica BiH
• HDZ 1990 Hrvatsko zajedništvo
• Bosanskohercegovačka patriotska stranka - Sefer Halilović
• Demokratska narodna zajednica BiH
• Demokratski narodni savez
• Narodna stranka Radom za boljitak
• Partija Demokratskog progresa Republike Srpske

Koalicije zastupljene u PS BiH:

• HDZ - Hrvatska koalicija - Hrvatska narodna zajednica
• Hrvatsko zajedništvo: HDZ 1990 Hrvatsko zajedništvo - Hrvatska seljačka stranka BiH - Hrvatska kršćanska demokratska unija BiH - Hrvatska demokratska unija BiH - Hrvatski demokršćani

vrh strane

 

Statistički podaci o članovima Parlamentarne skupštine BiH

  STRANAČKA STRUKTURA PSBiH (decembar 2008):

Politička stranka - Koalicija	iz FBiH	iz RS	Ukupno
UKUPNO	38	19	57
SDA - Stranka demokratske akcije	11	1	12
Stranka za Bosnu i Hercegovinu	8	1	9
Savez nezavisnih socijaldemokrata - SNSD Milorad Dodik	-	10	10
SDP - Socijaldemokratska partija BiH - Socijaldemokrati	6	-	6
HDZ - Hrvatska koalicija - HNZ	6	-	6
SDS - Srpska demokratska stranka	-	4	4
Hrvatsko zajedništvo (HDZ 1990-HZ-HSS-HKDU-HDU-Demokršćani)	4	-	4
Bosanskohercegovačka patriotska stranka - BPS - Sefer Halilović	1	-	1
DNS - Demokratski narodni savez	-	1	1
DNZBiH - Demokratska narodna zajednica BiH	1	-	1
Narodna stranka Radom za boljitak	1	-	1
PDP RS Partija demokratskog progresa Republike Srpske	-	2	2

vrh strane

 

O zgradi Parlamentarne skupštine BiH

Objekat Skupštine Socijalističke Republike Bosne i Hercegovine projektiran je od 1975. do 1977.godine, nakon čega su počeli radovi na izgradnji zgrade korisne površine oko 25.000 kvadratnih metara. Autor projekta je prof. Juraj Najthart, a odgovorni projektant bio je prof. Hamdija Salihović sa saradnicima.

Izgradnja velikog zdanja završena je krajem 1980. godine, kada je i počelo njegovo korištenje za potrebe Skupštine i pojedinih ministarstava Izvršnog vijeća Socijalističke Republike Bosne i Hercegovine.

U vrijeme kada je projektiran i izgrađen, objekat Skupštine bio je jedan od najopremljenijih savremenih vladinih zdanja na tlu Evrope.

Tokom ratnih zbivanja, u periodu od1992. do 1995. godine, objekat je pretrpio direktna oštećenja, kao i devastaciju, što je većim dijelom sanirano u poratnom vremenu od 1996. do 2008.godine. Radovi na obnovi objekta traju i danas.

VELIKA SALA

Sastavni dio objekta Parlamentarne skupštine BiH je i Velika sala, kapaciteta 526 mjesta u središnjem dijelu i dodatnih 112 mjesta na galerijama za posjetioce i novinare te još 17 mjesta za prevodioce i tehniku. Tokom ratnih zbivanja gotovo u potpunosti je devastirana, a nakon što je završena prva faza njene obnove, zvanično je ponovo puštena u funkciju 30. septembra 2005.

Prvom fazom rekonstrukcije Velika sala je arhitektonsko-građevinski prilagođena zahtjevima savremenog parlamentarno-kongresnog centra multimedijalnog tipa, a instalacijski u potpunosti opremljena za ugradnju elektronske opreme predviđene naknadnim fazama rekonstrukcije.

Trenutno se najčešće koristi za održavanje velikih javnih rasprava, kongresa, simpozija, konferencija i drugih sličnih manifestacija.

BIJELA SALA

Nakon punih 12 godina pauze, 22.marta 2004. , održavanjem zajedničke sjednice oba doma Parlamentarne skupštine BiH ponovo je stavljena u funkciju Bijela sala na drugom spratu zgrade Parlamentarne skupštine BiH. Od tog dana članovi Parlamentarne skupštine BiH koriste neuporedivo uslovniji prostor i savremenu tehniku, posebno elektronski sistem glasanja koji omogućava pouzdaniji i brži proces glasanja i odlučivanja.

Bijela sala raspolaže s ukupno 180 mjesta, a pored aktivnih učesnika, sjednicama mogu prisustvovati i brojni gosti, novinari, đaci, studenti, predstavnici nevladinih organizacija i drugi zainteresirani. Ponovnim otvaranjem Bijele sale stvoreni su uslovi i za realizaciju projekta "Otvoreni parlament", ali i za kvalitetno snimanje istoimenih televizijskih emisija.

PLAVA SALA

Plava sala nalazi se na četvrtom spratu objekta Parlamentarne skupštine BiH. Nakon što je, zbog ratnih razaranja, bila van funkcije 16 godina, obnovljena je budžetskim sredstvima Parlamentarne skupštine BiH. Sala ima ukupno 126 mjesta, od kojih je osam rezervirano za predsjedavajuće a 18 u zadnjem dijelu sale namijenjeno je izvještačima.

Plava sala potpuno je klimatizirana a namještaj kojim je opremljena je repariran kako bi nakon ratne devastacije ponovo bio u funkciji.

Plava sala predviđena je za održavanje sjednica, konferencija i seminara a instaliranjem opreme za elektronsko glasanje njena obnova bit će u potpunosti završena.

Osim Velike, Bijele i Plave sale, objekat Parlamentarne skupštine BiH raspolaže i sa četiri manje sale za sastanke, svečanim salonom, čitaonicom kao i salom za pres-konferencije.

vrh strane